De schadeafhandeling van beroepsziekten is complex. Daarom worden compensatieregelingen voor beroepsziekten in het leven geroepen. Het doel is om rechtvaardigheid voor benadeelden te bewerkstelligen. De vraag is of benadeelden deze compensatieregelingen inderdaad als rechtvaardig ervaren. In dit artikel bespreken de auteurs het resultaat van 58 diepte-interviews met benadeelden die een uitkering hebben ontvangen op grond van twee compensatieregelingen.
1. Inleiding
Al jaren is de schadeafhandeling van beroepsziekten in Nederland onderwerp van wetenschappelijk debat.2Zie bijvoorbeeld M. Faure & T. Hartlief, ‘Directe schadeverzekering bij beroepsziekten als alternatief voor aansprakelijkheid en verzekering’, in: M. Faure & T. Hartlief (red.), Schade door arbeidsongevallen en nieuwe beroepsziekten, Den Haag: 2001, p. 77-107; T. Hartlief, ‘Vonk/Van der Hoeven, het einde van art. 7:658 BW en een terugkeer naar de Ongevallenwet’, AV&S 2003, p. 3-13; T. Hartlief, ‘De politiek van het arbeidsrecht’, NJB 2008, 13, p. 759-760; N. Frenk, ‘Utopische wetgeving en verzekerbaarheid’, AV&S 2006/17; C.J.M. Klaassen, ‘De reikwijdte van de werkgeversaansprakelijkheid na TNT/Wijenberg en De Rooyse Wissel/Hagens en hoe nu verder?’, NTBR 2012/53; W.A. Eshuis, Werknemerscompensatie in de steigers: Naar een nieuwe aanpak van werknemerscompensatie en preventie van arbeidsongevallen en beroepsziekten in arbeidsorganisaties, Utrecht: BigBusinessPublishers 2013; B. Barentsen, ‘Werkgeversaansprakelijkheid: het is niet goed of het deugt niet’, TRA 2014/2; S. Klosse, ‘Is de tijd rijp voor een eigen verzekeringsregime voor ‘werk-schade’?’, TRA 2015/77; S.D. Lindenbergh, Arbeidsongevallen en beroepsziekten, Deventer: Wolters Kluwer 2021, aant. 60; T. Hartlief, ‘Aansprakelijkheid & Verzekering anno 2023’, AV&S 2023/32; A. Kolder, ‘Over de grenzen van werkgeversaansprakelijkheid’, AV&S 2023/14; Y.R.K. Waterman, ‘De opkomst van compensatieregelingen voor beroepsziekten: pappen en nathouden’, TVP 2022, p. 113-120. Eerder onderzoek toonde aan, dat de gang naar de rechter complex is voor benadeelden van beroepsziekten.3Bijvoorbeeld M. de Groot & S.D. Lindenbergh, Naar een Gedragscode Afhandeling Beroepsziekteclaims?, Rotterdam: Erasmus School of Law 2018. Zo moeten zij aantonen dat de schade die zij hebben geleden is veroorzaakt doordat zij tijdens hun werk aan bijvoorbeeld een gevaarlijke stof blootgesteld zijn.4Art. 7:658 lid 2 BW. Het bewijs van dit causaal verband is bij veel beroepsziekten complex. Beroepsziekteprocedures duren gemiddeld zo’n drie tot vijf jaar, mede door het aannemelijk maken van dit causale verband. Hier komt bij dat de kosten voor zo’n procedure kunnen oplopen tot zo’n € 70.000. Ook weten we uit eerder onderzoek dat de procedure als geestelijk belastend wordt ervaren door benadeelden.5De Groot & Lindenbergh 2018.
