Niet zelden worden in civiele procedures strafrechtelijke vraagstukken aan de orde gesteld. Terugblikkend op vorig jaar kan bijvoorbeeld worden gewezen op de schorsing van Sywert van Lienden uit het bestuur van 'Stichting Hulptroepen Alliantie', nadat het Openbaar Ministerie daar uitdrukkelijk om had gevraagd. Een andere civiele procedure², die minder 'in the picture' kwam te staan, zag op de interessante rechtsvraag of een strafrechtelijke transactie als bedoeld in artikel 74 Wetboek van Strafrecht (hierna: 'Sr') kan worden vernietigd op grond van bedrog en/of dwaling in de zin van de respectievelijke artikelen 3:44, lid 3 en 6:228 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: 'BW').
De Rechtbank Den Haag heeft deze rechtsvraag ontkennend beantwoord in haar vonnis van 20 april 2022.³ Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat de transactie een eigensoortige, strafrechtelijke overeenkomst is, waarop bepalingen uit het BW niet rechtstreeks toepasbaar zijn, wat zou betekenen dat vernietiging van een transactie op grond van artikel 3:44, lid 3, BW (bedrog) en/of artikel 6:228 BW (dwaling) niet aan de orde zou kunnen zijn. Daarbij wijst het college op een uitspraak uit 2008 gewezen door haar rechtbank in een vergelijkbare procedure.⁴ De rechtbank besluit deze redenering met de overweging dat bij de totstandkoming van een transactie hooguit zou kunnen worden bezien of de beginselen van een behoorlijke strafrechtspleging in acht zijn genomen, wat mogelijk als een onrechtmatige (overheids-)daad zou kunnen worden aangemerkt.⁵
In deze bijdrage geven wij een kritische beschouwing van deze feitenrechtspraak. Daartoe besteden wij eerst aandacht aan de normering van publiekrechtelijke overeenkomsten zoals de strafrechtelijke transactie als bedoeld in artikel 74 Sr. Daarbij beantwoorden wij de vraag of privaatrechtelijke normen hierop analoog kunnen worden toegepast. In de daaropvolgende paragraaf staan wij vervolgens stil bij de eerdergenoemde civiele uitspraak van de Rechtbank Den Haag⁶ die, in onze ogen, onjuist is. Daarna zetten wij in de een-na-laatste paragraaf uiteen dat deze procedure meerdere aanknopingspunten bevat op grond waarvan de gesloten transactie met een beroep op dwaling zou kunnen worden vernietigd. Deze bijdrage zal met een conclusie worden besloten.

...

1 Publications

Subscriptions

Journal subscriptions

Package subscriptions