2022
Edition no. 11/12 
Edition no. 10
Edition no. 9
Edition no. 7/8
Edition no. 6
Edition no. 5
Edition no. 4
Edition no. 3
Edition no. 2
Edition no. 1
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 11/12
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Het lot van de agrarische 'piekbelasters': kiezen tussen Scylla en Charybdis?
Met een viertal Kamerbrieven van 25 november 2022 is door het kabinet een aantal belangrijke contouren geschetst van de toekomst van het landelijk gebied. Een groot aantal thema's, actuele ontwikkelin...
De Europese Diergezondheidsverordening
1. Inleiding Op 21 april 2021 is de Verordening (EU) nr. 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende overdraagbare dierziekten en tot wijziging en intrekking van bepaal...
Nabetalingsclausule bij eigendomsoverdracht agrarische gronden
1. Inleiding Het komt regelmatig voor dat een gemeente of een projectontwikkelaar agrarische gronden aankoopt met het voornemen om deze gronden te herontwikkelen ten behoeve van bijvoorbeeld woningbou...
Mestboetes, zorgvuldige boetebesluitvorming of juist een 'schot hagel'?
De afgelopen jaren zijn enkele opvallende uitspraken gedaan in het kader van mestboetezaken welke de moeite waard zijn om (nogmaals) de revue te laten passeren. Daarnaast deel ik graag mijn eigen erva...
pacht, marktordening, staatssteun
Marktordening (G. De Baere, president, V. Kreuschitz (rapporteur) en K. Kecsmár) (Tartu Agro) Staatssteun. Pacht. Is de pachtprijs van een door een overheidsinstantie verpacht stuk grond staatssteunpr...
economische eigendom, inbreng, Haviltex-maatstaf
Diversen (M.V. Polak als voorzitter en de raadsheren T.H. Tanja-van den Broek, C.H. Sieburgh, A.E.B. ter Heide en K. Teuben) (CV-akte) Economische eigendom. Inbreng. Haviltex-maatstaf. Inbreng perceel...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 10
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Het rapport Remkes
Het rapport 'Wat wel kan, Uit de impasse en een aanzet voor perspectief'2, van Johan Remkes, dat intussen grotendeels is omarmd door de regering4, vertoont inhoudelijk enkele interessante paralellen m...
Als de huurder eigenaar blijkt te zijn
Verrassing! Een huurder blijkt niet slechts een gebruiksrecht te hebben maar eigenaar te zijn geworden van het gehuurde goed. Dit doet zich voor bij de productierechten in de Meststoffenwet (Msw). De ...
En wie is fiscaal de eigenaar van de fosfaatrechten?
De Hoge Raad heeft op 30 september 2022 uitspraak gedaan op prejudiciële vragen over de overdracht van fosfaatrechten. Deze uitspraak heeft betrekking op een civiele zaak maar heeft mogelijk ook verre...
Stikstof
Op de jaarvergadering van 30 september 2022 werden tientallen VAR-leden meegenomen in diverse aspecten van de stikstofproblematiek. Dit onder de vertrouwde hamer van prof mr F.W.J.M. Schols, VAR- en d...
fosfaatrechten, prejudiciële vragen, overdracht
Diversen (vicepresident M.J. Kroeze als voorzitter en de raadsheren C.H. Sieburgh, H.M. Wattendorff, S.J. Schaafsma en K. Teuben) (Fosfaatrechten) Prejudiciële vragen. Fosfaatrechten. Overdracht. Prej...
pacht, vrijwaring, beroepsaansprakelijkheid
Pacht (mrs. Th.C.M. Willemse, H.L. Wattel, en B.J.H. Hofstee en de deskundige leden mr. ing. H.J. Vinke en ir. J.H. Jurrius) (Vrijwaring) Pacht. Vrijwaring. Beroepsaansprakelijkheid Deze zaak tussen v...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 9
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Het voorzorgbeginsel en veronderstellingen in het stikstofdebat
In september van dit jaar is weer gebleken dat de agrarische sector zich in de hoek bevindt waar de klappen vallen in het stikstofdebat. Op 8 september deed de Afdeling bestuursrechtspraak een uitspra...
De stikstofcrisis: Urgenda 2?
1. Urgenda en stikstof? Op 20 december 2019 oordeelde de Hoge Raad in het baanbrekende Urgenda-arrest dat de Nederlandse Staat maatregelen moet nemen tegen gevaarlijke klimaatverandering.2 De Hoge Raa...
onteigening, toezegging, onteigeningsprocedure
Diversen (vicepresident C.A. Streefkerk als voorzitter en de raadsheren C.E. du Perron, M.J. Kroeze, F.J.P. Lock en G.C. Makkink) (X/Staat) Onteigening. Toezegging. In het kader van onteigeningsproced...
pacht, vastlegging, uitleg
Pacht (mrs. Th.C.M. Willemse, J.H. Lieber en W.F. Boele en de deskundige leden mr. ing. H.J. Vinke en B.T.W. Lamers) (Vastlegging pachtovereenkomst) Pacht. Vastlegging. Uitleg Na de verdeling van een ...
emissie, stalsysteem, voorzorgsbeginsel
Milieurecht (mr. R. Uylenburg, voorzitter, en mr. B.J. Schueler en mr. G.T.J.M. Jurgens, leden) (Emissiearme stal II) Emissie. Stalsysteem. Voorzorgsbeginsel. Bij besluit van 9 oktober 2020 heeft het ...
emissie, stalsysteem, voorzorgsbeginsel
Milieurecht (mr. R. Uylenburg, voorzitter, en mr. B.J. Schueler en mr. G.T.J.M. Jurgens, leden) (Emissiearme stal III) Emissie. Stalsysteem. Voorzorgsbeginsel. Bij besluit van 1 oktober 2020 heeft het...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 7/8
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Redactioneel
Zelden is agrarisch Nederland zo in het nieuws geweest als de laatste tijd. Stikstof is een explosief mengsel geworden en heeft, niet in het minst in ons tijdschrift, heel wat pennen in beweging gebra...
Wilt u nog meer overdrachtsbelasting?
In mijn kort bondig in het laatste nummer van 2020 (getiteld: 'Wilt u meer of minder overdrachtsbelasting?') wees ik de agrarisch (fiscaal) adviseur, naar aanleiding van Prinsjesdag 2020, al op de per...
Stikstof en innovatie in de veehouderij
Op 29 mei 2019 zette de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling)2 een streep door de ecologische onderbouwing van het Programma Aanpak Stikstof (hierna: het 'PAS'). Met...
De civiele kant van stikstof. Een praktijkgerichte juridische benadering van de handel in stikstofrechten
Sinds 2019, toen de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) vernietigend oordeelde over het Programma Aanpak Stikstof (PAS), is de stikstofcrisis volop in het nieuws. De nieuw...
Fiscale aspecten stikstofemissieruimte
De veehouderij in Nederland wordt verantwoordelijk gehouden voor een groot deel van de stikstofdepositie. Het terugdringen daarvan vormt al decennialang een belangrijke factor bij de afwegingen die de...
'Want de boer moet er wel wat aan overhouden als hij of zij wordt uitgekocht'
….stelde minister Van der Wal op NPO Radio 1 kort na het uitkomen van haar befaamde 1 april-brief. In die brief zelf is te lezen: 'Ook zal ik met de betrokken sectoren bespreken of de fiscale regelgev...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 6
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Een nieuwe mijlpaal in de stikstofaanpak
De landbouwsector is weer in rep en roer vanwege de op 10 juni 2022 aangekondigde drastische reductieplannen van de rijksoverheid. De reactie van de belangenorganisaties is voorspelbaar – er komen wee...
De Crisispachtwet van 1932, de contractsvrijheid en de eigenaarsvrijheid
1. Inleiding De pachtovereenkomst kende evenals de arbeidsovereenkomst slechts een summiere regeling in het Burgerlijk Wetboek van 1838 (BW). Zij was als 'huur van landerijen' ondergebracht in de zeve...
pacht, onderverpachting, ontbinding
Pacht (mrs. Th.C.M. Willemse, J.H. Lieber en R.W.E. van Leuken en de deskundige leden mr. ing. H.J. Vinke en ir. J.H. Jurrius) (Onderverpachting) Pacht. Onderverpachting. Ontbinding. De pachter pacht ...
erfrecht, voortzetting, legitieme portie
Diversen (mrs. J.H. Lieber, M.W. Zandbergen en C. Koopman) (Legitieme portie) Erfrecht. Voortzetting. Legitieme portie. Schending legitieme portie erfenis vader. Voortzetting van boerenbedrijf door zo...
pacht, fosfaatrechten, fosfaatreferentie
Pacht (mrs. Th.C.M. Willemse, J.H. Lieber en Z.J. Oosting en de deskundige leden mr. ing. E. Oostra en B. Lamers) (Aanspraak fosfaatrechten) Pacht. Fosfaatrechten. Fosfaatreferentie. De pachter had zo...
fosfaatrechten, hoevepacht, bevoegdheid
Pacht (mrs. Th.C.M. Willemse, J.H. Lieber en Z.J. Oosting en de deskundige leden mr. ing. E. Oostra en B. Lamers) (Aanspraak fosfaatrechten) Hoevepacht. Fosfaatrechten. Bevoegdheid. In 2018 is de hoev...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 5
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Vrijwillige opkoop en kapotte natuur: the perfect storm?
Op 1 april 2022 schreef een strijdbare minister Van der Wal-Zeggelink een brief aan de Tweede Kamer.1 In de brief belooft ze zich in te spannen voor een schoon en leefbaar land met een rijke natuur, w...
Box 3 na het kerstarrest, de landbouwvrijstelling en inflatie – Update
1. Actuele ontwikkelingen In mijn bijdrage in TvAR 2022, nr. 3, ben ik ingegaan op een aantal actuele ontwikkelingen die de fiscale positie van landbouwgrond raken: de evaluatie van de landbouwvrijste...
Stikstofrechten bestaan niet
In het artikel 'Stikstofrechten: gouden bergen of gebakken lucht?' stelde ik (RL) als eerste vraag: wat zijn stikstofrechten eigenlijk?2 Dit in vervolg op twee eerdere artikelen in dit tijdschrift, di...
marktordening, jonge landbouwer, landbouwbedrijf
Marktordening (mrs. T. Pavićević, A. Venekamp en I.M. Ludwig) (Jonge landbouwer) GLB. Jonge landbouwers. Extra betaling jonge landbouwers voor 2020; inbreng eenmansbedrijf in vennootschap onder firma ...
marktordening, randvoorwaardekorting, GLB
Marktordening (mrs. A. Venekamp, M. van Duuren en M. de Mol) (Randvoorwaardenkorting) GLB. Randvoorwaardekorting. ...
milieu, omgevingsvergunning, melkgeitenhouderij
Milieu (mr. R. Uylenburg, voorzitter, en mr. W.D.M. van Diepenbeek en mr. J.M.L. Niederer) (Endotoxinen) Milieu. Omgevingsvergunning. Melkgeitenhouderij. [Wet ruimtelijk ordening, art. 3.1; Wet algeme...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 4
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Stikstofcrises
Er zijn drie stikstofcrises: de eerste crisis (de acute1) is veroorzaakt door de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 29 mei 2019.2 Met deze uitspraak werd het Prog...
'Scheurt grasland om de voedselvoorziening van het Nederlandsche Volk te verzekeren'
Oorlog in Europa. Wat tot voor kort ondenkbaar leek, is nu realiteit. De oorlog in Oekraïne heeft onvermijdelijk gevolgen voor de landbouw en potentieel ook voor het denken over landbouw en de rol van...
Een Legalisatieprogramma PAS-meldingen maakt nog geen zomer
Het is inmiddels bijna drie jaar geleden dat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) haar alom bekende uitspraak over het Programma Aanpak Stikstof (PAS) deed.2 In die...
GP11.837 (pacht, glyfosaatverbod, beding)
Pacht (mrs. J.H. Lieber, Th.C.M. Willemse en W.F. Boele en deskundige leden mr. ing. H.J. Vinke en ir. J.H. Jurrius) (Glyfosaatverbod IV) Glyfosaatverbod. Pacht. Beding. Het verbod op gebruik van glyf...
pacht, erfrecht, pachtbeëindiging
Pacht (mrs. Th.C.M. Willemse, B.J.H. Hofstee en F.M.C. Boesberg en de deskundige leden ir. W. G. Nijlant en ir. J.H. Jurrius) (Pachterfrecht) Pacht. Erfrecht. De pachter pachtte ruim 16 hectare grond ...
Wetgeving, literatuur en rechtspraak
Zakelijke rechten Verjaring Beroep op bevrijdende verjaring klein landbouwperceel. Er kan volgens het Hof niet gesproken worden van bezit van perceel door en zijn rechtsvoorgangers nadat het perceel d...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 3
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
De Personenvennootschap als UBO
Sinds 2020 kennen we het zogenoemde UBO-register of voluit: het Ultimate Beneficial Owner Register. Het UBO-register maakt onderdeel uit van het handelsregister. Dit register is ingesteld in het kader...
Box 3 na het kerstarrest, de landbouwvrijstelling en inflatie
Het schrijven van dit artikel kent een drietal aanleidingen.Hierna wordt ingegaan op elk van deze aanleidingen. Daarna volgt een beschouwing over het verband tussen de aanpassing van de belastingheffi...
Verduurzaming van landbouw- en voedselvoorzieningsketen en inkoopmacht van retailers: een ongelukkig huwelijk. Biedt het mededingingsrecht uitkomst?
Inkoopmacht van grote (internationale) retailers en voortdurende schaalvergroting zijn dagelijkse fenomenen in de voedseldistributieketen. Boeren en andere producenten van voedsel ervaren hun positie ...
koopovereenkomst, subsidieovereenkomst, uitvoeringsovereenkomst
(Subsidieovereenkomst) (M.V. Polak als voorzitter en de raadsheren A.E.B. ter Heide, S.J. Schaafsma, F.R. Salomons en G.C. Makkink) Koopovereenkomst. Subsidieovereenkomst. Uitvoeringsovereenkomst Een ...
natuurvergoeding, tenaamstelling, procesbelang
(Naamswijziging natuurvergunning) (mr. A. ten Veen) Natuurvergunning. Tenaamstelling. Procesbelang. Bij besluit van 5 september 2019 heeft het college van gedeputeerde staten van Drenthe de tenaamstel...
extern salderen, instandhoudingsmaatregel, mitigerende of passende matregel
(Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat) (mr. R. Uylenburg, voorzitter, en mr. B.J. Schueler en mr. P.H.A. Knol, leden) Extern salderen. Instandhoudings-, mitigerende of passende maatregel. ...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 2
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Een nieuw kabinet, nieuwe kansen voor de pacht?
Op 10 januari 2022 is het kabinet-Rutte IV beëdigd met een nieuwe minister van LNV, de heer H. Staghouwer. Bij het aantreden van een minister maakt het ministerie een introductiedossier. Dit dossier v...
Toegang tot de agrarische grondmarkt: internationale gronden voor nationale aanpassing?
In Nederland hadden we in 2020 ongeveer 2, miljoen hectare landbouwgrond, zo blijkt uit gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).2 Dit is ruim de helft van alle grond in Nederland. Ja...
Het diergezondheids- en dierenwelzijnsrecht in 2021 en in 2023(?)
In 2021 is er het nodige veranderd op het gebied van diergezondheidsregelgeving. Er is definitief afscheid genomen van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren. De al gereed zijnde Wet dieren is daa...
GP11.835 (pacht, glyfosaatverbod, beding)
Pacht (Glyfosaatverbod III) (mrs. Th.C.M. Willemse, W.F. Boele en B.J.H. Hofstee en deskundige leden mr. ing. H.J. Vinke en B.Th.W. Lamers) Glyfosaatverbod. Pacht. Beding. In de pachtovereenkomst is e...
provinciale omgevingsverordening, reactieve aanwijzing, gebrekkige motivering
Ruimtelijke ordening (mr. J.E.M. Polak, voorzitter, en mr. A.W.M. Bijloos en mr. P.H.A. Knol, leden) Provinciale omgevingsverordening. Reactieve aanwijzing. Gebrekkige motivering. Bij uitspraak, onder...
Meststoffenwet, overschrijding van de redelijke termijn, fosfaatrechten
Zie voor deze noot TvAR 2022/8087 Milieu (VOF/Staat) (mr. L.J. Verbeek) Meststoffenwet. Fosfaatrechten. Overschrijding van de redelijke termijn. ...
Tijdschrift voor Agrarisch Recht - Edition no. 1
In this edition of Tijdschrift voor Agrarisch Recht:
Gewijzigde eerste tranche van de Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden; spannend?
Op 4 november 2020 is de eerste tranche van de Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden in werking getreden (hierna: de oude Regeling). Deze regeling is een maatregel binnen de ...
Fiscale kroniek 2021
1. Inleiding Het jaar 2021 kabbelde op het agrarisch-fiscale vlak lange tijd voort in de luwte van een demissionair kabinet en een langdurige kabinetsformatie. Het ontbrak aan nieuwe wetgeving die voo...
De juridische pracht van pacht en jacht
1. Inleiding Al sinds de 19de eeuw is de positie van de pachter (als grondgebruiker) in het jachtrecht verankerd, in die zin dat de pachter in beginsel de jachtgerechtigde is en ook verantwoordelijk i...
Kringlooplandbouw
Op vrijdag 10 september 2021 vond de jaarvergadering van de Vereniging voor Agrarisch Recht (hierna: 'VAR') plaats. Als thema stond het begrip 'kringlooplandbouw' centraal, waarover eerder in dit tijd...
onteigening, schadeloosstelling, waardevermindering
Zakelijke rechten (X/Provincie Limburg en Andreas Stichting) (C.H. Sieburgh, als voorzitter, H.M. Wattendorff en A.E.B. ter Heide) Met redactionele aantekening Onteigening. Schadeloosstelling. ...
mestboete, evidente onredelijkheid, handhavingsmarges
Milieu (Mestboete) (mr. H.L. van der Beek) Met noot R. Ligtvoet Herziening boetebesluit meststoffenwet. Verzoek om herziening van een boetebesluit wegens overtreding van artikel 7 in samenhang met art...
No editions available
Introduction
NB: Vanaf 2023 verschijnen er geen nieuwe edities meer van dit tijdschrift via Uitgeverij Den Hollander
Content
Base rate
Subscription price
from € 758.75 (excl. VAT)
Packages
Advocatenpakket (alleen voor NOvA-leden)
from € 10432.84 (excl. VAT)
Content integrators
Toegang via Rechtsorde
€ 125.76 (excl. VAT)
Toegang via Legal Intelligence
€ 62.88 (excl. VAT)
Subscription duration
Subscriptions have a duration of one year from the start date of the subscription. After this period, the subscription is automatically renewed for one year, unless the subscription is cancelled in writing at least one month before the renewal date.