Tijdschrift voor Internetrecht 2021 nr. 2

Papier, potlood en mondkapje

mr. H.A.J. de Jong1 Het artikel is in de opmaak van het tijdschrift rechts als pdf beschikbaar.

De pandemie of eigenlijk de maatregelen om deze te bestrijden, blijken een sterke aanjager voor online. Online onderwijs, online vergaderen, online samenwerken: alles wat technisch al langer mogelijk is, blijkt ineens op grote schaal online te moeten én dus te kunnen. Zelfs online naar de kapper gaan en online een concert bezoeken blijken niet langer theorie. Gewichtige zaken als bankieren en belastingaangifte zijn online al veel langer gangbaar.

 

Aan het uitbrengen van een stem op onze volksvertegenwoordigers gaat deze online revolutie echter nog steeds voorbij, terwijl de pandemie ook voor onrust bij het stemproces zorgt. Stembureaus zijn langer open dan gebruikelijk, het gebruik van een volmacht is verruimd of zelfs verplicht2 en (alleen) iedereen van zeventig jaar of ouder mag ook per brief stemmen.3 Dat stemmen per brief blijkt overigens nog niet zo eenvoudig te zijn.4

 

Waarom kunnen we dan niet online stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen? Dat heeft alles te maken met de waarborgen waaraan het verkiezingsproces dient te voldoen. In 2007 heeft de Commissie-Korthals Altes deze eisen op een rijtje gezet. 5 Verkiezingen dienen transparant te zijn en het proces moet controleerbaar zijn. De integriteit mag daarbij niet in het geding zijn. Het proces dient toegankelijk te zijn voor iedereen die kiesgerechtigd is om in vrijheid één stem uit te brengen, waarbij tegelijkertijd het stemgeheim is gewaarborgd.

 

Anders dan je wellicht zou verwachten zijn het niet de digibeten in de Tweede Kamer6 die weerstand hebben tegen het online stemmen, maar deskundigen op het terrein van informatiebeveiliging onder wie Ronald Prins (lid van de Kiesraad). Deze informatiebeveiligingsspecialisten hebben grote reserves bij het gebruik van elektronische apparatuur als onderdeel van het stemproces.7 Online stemmen zonder elektronische apparatuur is natuurlijk ondenkbaar en online stemmen staat daarmee op gespannen voet met meerdere waarborgen waaraan het stemproces dient te voldoen.

 

De deskundigen maken zich bijvoorbeeld zorgen of de verkiezingen online wel eerlijk zullen verlopen zonder inmenging door derden. Deze derden kunnen vijandige buitenlandse actoren zijn die achter de schermen de uitslag van de stemming in Nederland willen beïnvloeden, maar ook bijvoorbeeld een bekende van de stemmer die buiten het zicht van anderen een stem zou kunnen afdwingen op een bepaalde partij of kandidaat. Ook maakt men zich zorgen over bijvoorbeeld een DDoS aanval die het stemproces op de verkiezingsdag zou kunnen ontregelen.

 

De grootste zorg lijkt echter de controleerbaarheid van het stemproces te zijn. Is door een ieder te controleren of de verkiezingen eerlijk verlopen, eventueel achteraf, zonder dat daarmee het stemgeheim verloren gaat. Dit is noodzakelijk om de betrouwbaarheid te kunnen garanderen en daarmee voor het vertrouwen in het stemproces. Hoewel het laatste officiële onderzoek alweer uit 2013 dateert8 en de VVD in 2016 nog heeft aangedrongen op een experiment met elektronisch stemmen9 lijkt deze zorg nog steeds niet weggenomen te kunnen worden bij online stemmen. Ook niet als gebruik wordt gemaakt van een blockchain toepassing zoals bijvoorbeeld Voatz propageert.10

 

Het eeuwenoude kiesrecht lijkt daarmee nog steeds een brug te ver voor het domein van ons tijdschrift, maar ach, stemmen met papier, potlood en – vooruit – voor deze gelegenheid een mondkapje, heeft ook wel iets romantisch.

Deel deze pagina:

Nog niet beoordeeld

Bijlage(n)

Artikel informatie

Type
Overig
Auteurs
mr. H.A.J. de Jong1
Auteursvermelding
Ik ben auteur van dit artikel
Datum artikel
Uniek Den Hollander publicatienummer
UDH:IR/16675

Verder in 2021 nr.2

 Papier, potlood en mondkapje

De pandemie of eigenlijk de maatregelen om deze te bestrijden, blijken een sterke aanjager voor online. Online onderwijs, online vergaderen, online samenwerken: alles wat technisch al langer mogeli...

 'Eigendom' van persoonsgegevens blijft alsmaar lonken

Waarschijnlijk heeft een groot deel van u in maart 2021 gestemd voor een partij die meent dat u eigenaar van uw persoonsgegevens moet worden. Het is niet te hopen dat dit stuk u in verlegenheid bre...

 Het definitieve Raadsvoorstel voor de ePrivacyverordening: een stap verder?

Op 10 februari 2021 heeft de Europese Raad na vier jaar onderhandelen eindelijk een akkoord bereikt over het concept van de nieuwe ePrivacyverordening (EPV).[2] Dat compromis is er niet zonder slag...

 Opinie - Frank noch vrij

Elk algoritme heeft een baas De uitspraak van het Hof Amsterdam[2] in de casus Deliveroo vs FNV op grond waarvan bezorgers als werknemers en niet als zzp-ers worden aangemerkt, benoemt het probleem...

 Opinie - The rise (and fall?) of the GIG economy

Introduction   It is often asserted that the creative industries are drivers of economic growth. They are responsible also for one of the key concepts of the information societies; the notion of th...

 Jurisprudentie

  Rechtbank Midden-Nederland 19 november 2020, ECLI:RBMNE:2020:5039 : (phishing-mails)   Inhoudsindicatie Computervredebreuk, Phishing, oplichting, diefstal, witwassen   Essentie...

 Wet- en regelgeving

NLOp 16 februari 2021 is de voorgestelde Implementatiewet richtlijnen verkoop goederen en levering digitale inhoud gepubliceerd. De richtlijn verkoop van goederen heeft betrekking op consumentenkoo...

 Signaleringen

OverigEuropa’s digitale decennium: een digitaal soeverein Europa tegen 2030De Europese Commissie zet de koers uit voor een digitaal soeverein Europa tegen 2030. Zij presenteerde op 9 maart 2021 een...

 Uitspraken en nieuws

Uitspraken en nieuws verschijnt sinds 1 januari jl. op wekelijkse basis in Selectie & Essentie Internetrecht: https://sene.denhollander.info/selectie-en-essentie/internetrecht?